Verhalen hebben mij altijd gefascineerd. Sommige raken me zo diep dat ik het zonde zou vinden als ze verloren gaan. Eén van die verhalen is het bijzondere liefdesverhaal van Shah Jahan en Mumtaz Mahal.
In dit verhaal neem ik u mee naar de 17e eeuw. Op 36-jarige leeftijd regeerde Mughal-keizer Shah Jahan over het machtige Mogolrijk en behoorde hij tot de invloedrijkste mannen van zijn tijd. Gaandeweg bewegen we ons richting het moment waarop hij zijn lotusbloem, Mumtaz Mahal, ontmoette.
Het is een verhaal gevormd door de geest van die tijd: vol diepe dalen en grote hoogtepunten, van liefde en verlies, macht en kwetsbaarheid. Een verhaal dat voor eeuwig werd verzegeld in wat wij vandaag kennen als de Taj Mahal.
Er was eens…
Het Mughalrijk was een machtig rijk onder een islamitische dynastie in India, gesticht in 1526 door Zahiruddin Babur. De heersers van dit rijk stamden af van de Turkse veroveraar Timoer Lenk. De Mughal-keizers stonden bekend om hun vaak extravagante bescherming van de kunsten. Vooral de dichtkunst, schilderkunst en architectuur bereikten onder hun bewind een uitzonderlijk hoog niveau.
In het jaar 1592 werd een jongen geboren met de naam Shahab-ud-din Muhammad Khurram, kleinzoon van de grote Mughal-keizer Akbar.
Zijn vader was Nuruddin Salim Jahangir – een naam die “Heerser over de Wereld” betekent – geboren op 31 augustus 1569 en overleden op 28 oktober 1627. Jahangir volgde zijn vader Akbar op en regeerde als keizer van het Mogolrijk van 1605 tot 1627.
De moeder van prins Khurram was de hindoeïstische Rajput-prinses Jagat Gosain, beter bekend als Manmati Bai, wat “Heilige van de Wereld” betekent. Zij was de tweede van de vier echtgenotes van Jahangir.
Prins Khurram groeide op in een groot keizerlijk gezin. Hij had twee oudere broers, vier oudere zussen en acht jongere broers en zussen. Al op jonge leeftijd kwam hij in aanraking met alles wat het Mughalrijk te bieden had: politieke intriges, militaire macht, verfijnde cultuur en een diepe waardering voor kunst en schoonheid.
Later nam prins Khurram de regeringsnaam Shah Jahan aan. Hij werd de vijfde heerser van het Mughalrijk op het Indiase subcontinent en regeerde van 1628 tot 1658 – een periode die zou uitgroeien tot een van de meest iconische hoofdstukken in de geschiedenis van India.
Onvoorwaardelijke liefde
Toen prins Khurram veertien jaar oud was, in het jaar 1607, bezocht hij de Meena Bazaar – bazaar betekent markt. Daar ontmoette hij een meisje met de naam Arjumand Banu Begum, beter bekend als Mumtaz Mahal, wat Parel van het Paleis betekent.
Op de Meena Bazaar stond zij bekend als de mooiste sieradenverkoopster, maar haar schoonheid ging verder dan haar uiterlijk. Mumtaz Mahal was intelligent, leergierig en cultureel ontwikkeld. Ze beheerste zowel Arabisch als Perzisch en schreef zelfs poëzie. Prins Khurram was onmiddellijk betoverd. Vanaf dat moment keerde hij steeds terug naar de Meena Bazaar, enkel om een glimp van haar op te vangen.
Hij vertelde zijn vader, keizer Jahangir, dat hij wilde trouwen met het mooiste meisje van de Meena Bazaar. Zijn vader stemde toe en in 1607 werd de verloving aangekondigd. Het huwelijk werd enkele jaren uitgesteld omdat beiden nog jong waren, maar in de tussentijd bloeide hun liefdesrelatie verder op.
Volgens de gebruiken van die tijd had Shah Jahan meerdere echtgenotes. In 1610 trouwde hij met zijn eerste vrouw. Vijf jaar later, op 10 mei 1612, trad hij op twintigjarige leeftijd in het huwelijk met Mumtaz Mahal. In 1617 volgde zijn derde huwelijk. Met twee van zijn vrouwen kreeg hij elk één kind, maar met Mumtaz Mahal schonk hij het leven aan maar liefst veertien kinderen.
Van al zijn echtgenotes was Mumtaz Mahal zonder twijfel zijn grote liefde. Tussen hen bestond een diepe, bijzondere band – een zielsherkenning, een ware zielsconnectie. Wanneer zo’n verbinding ontstaat, verandert alles. Het zet onomkeerbare processen in gang; twee zielen raken met elkaar verweven, verbonden door een onzichtbaar gouden koord van hart tot hart. Zo’n verbinding wordt vaak aangeduid als de ware liefde.
“Love is not only a feeling of joy, but also a promise to keep forever.”
Over de hele wereld zijn teksten, gedichten en citaten geschreven die de liefde tussen Shah Jahan en Mumtaz Mahal beschrijven. Een van de meest aangrijpende komt van de hofkroniekschrijver Muhammad Amin Qazwini, die hun relatie in ongewoon openhartige bewoordingen vastlegde:
“De wederzijdse genegenheid en harmonie tussen hen bereikte een niveau dat nooit eerder was gezien tussen een man en vrouw uit de heersende klasse, noch onder andere mensen. Het ging niet slechts om lichamelijke passie, maar om uitstekende kwaliteiten, aangename manieren, uiterlijke en innerlijke deugden, en een diepe fysieke en geestelijke verbondenheid die leidde tot een uitzonderlijke liefde, affiniteit en vertrouwdheid.”
Gedurende hun zeventien jaar durende huwelijk vergezelde Mumtaz Mahal haar echtgenoot op al zijn reizen, ondanks haar voortdurende zwangerschappen. Zij speelde een actieve rol aan het hof en belangrijke beslissingen, met name op financieel gebied, werden niet genomen zonder haar toestemming. Dit wekte soms weerstand, maar Shah Jahan en Mumtaz Mahal waren zo diep met elkaar verbonden dat zij zich daar nauwelijks door lieten raken. Met elke dag werd de keizer meer verliefd op zijn vrouw.
Zijn liefde was zo intens dat hij haar geen moment alleen wilde laten. Volgens legendes vergezelde Mumtaz Mahal hem overal: in militaire kampen, tijdens reizen door het rijk en op het platteland. Ze waren onafscheidelijk, zorgden voor elkaar en deelden elk moment. Hun kinderen waren het levende bewijs van de liefde en band die deze twee tortelduifjes met elkaar deelden.
Maar geen van beiden kon vermoeden welke donderwolk zich langzaam aan de horizon samenpakte…
Het noodlot
In 1622 kwam Shah Jahan in opstand tegen zijn vader. Hoewel deze opstand hem uiteindelijk werd vergeven, nam Jahangir wel voorzorgsmaatregelen: twee van Jahans zonen werden in gijzeling gehouden om hem in toom te houden. Na de dood van Jahangir in 1627 brak een periode van machtsstrijd aan. Na een jaar van conflict met zijn broer Shahryar besteeg Shah Jahan uiteindelijk de troon.
Toen brak de donkerste periode van hun leven aan. Na de geboorte van haar veertiende kind, het meisje Gauharara, werd Mumtaz Mahal ernstig ziek. Haar lichaam kon de fysieke en emotionele uitputting niet langer dragen. Shah Jahan was ontroostbaar; het voelde alsof zijn wereld was ingestort. Hij kon zich geen leven voorstellen zonder zijn wederhelft.
Op haar sterfbed deed hij haar twee plechtige beloften: hij zou geen kinderen meer verwekken en hij zou ter ere van haar een monument bouwen dat mooier zou zijn dan alles wat de wereld ooit had gezien. Na een kort ziekbed overleed Mumtaz Mahal in 1631.
Shah Jahan werd verteerd door rouw. Hij kondigde een officiële rouwperiode van twee jaar af, waardoor het hele rijk stil leek te vallen. Het hof leed onder zijn verdriet, maar uiteindelijk vond hij kracht in de herinnering aan de belofte die hij zijn geliefde had gedaan.
Om haar te eren en hun liefde voor eeuwig vast te leggen, begon hij een jaar later, in 1632, aan de bouw van haar laatste rustplaats. Shah Jahan nam persoonlijk de eindverantwoordelijkheid voor elk detail. Hij riep de beste architecten en ambachtslieden van India bijeen om een grafmonument en mausoleum te ontwerpen dat ongeëvenaard moest zijn.
Zo begon de bouw van wat zou uitgroeien tot het ultieme symbool van eeuwige liefde: de Taj Mahal.
Taj Mahal
(Betekent: Paleis van de Kroon)
De bouw van de Taj Mahal
-
De bouw van de Taj Mahal duurde ruim twintig jaar, van 1632 tot 1653.
-
Ongeveer 20.000 arbeiders werkten aan dit monumentale project.
-
In totaal waren 37 ontwerpers en ambachtslieden uit verschillende landen betrokken.
-
De Taj Mahal staat aan de oever van de rivier de Yamuna, aan de noordzijde van de siertuinen.
-
Het gebruikte marmer werd gewonnen in de mijnen van Makrana, nabij Jodhpur in Rajasthan, op ongeveer 160 kilometer afstand. Het werd per olifant, buffel en os naar Agra vervoerd. Dit marmer stond toen, en staat nog steeds, bekend als een van de hardste en zuiverste marmersoorten ter wereld.
Het hoofdgebouw en de afwerking
-
Het mausoleum staat op een witmarmeren platform van 10.000 vierkante meter.
-
Wat de Taj Mahal uniek maakt, is de vrijwel perfecte symmetrie van het bouwwerk. De enige uitzondering vormen de vier minaretten.
-
Deze vrijstaande minaretten staan op de hoeken van het platform en geven het gebouw een driedimensionale balans. Ze hellen licht naar buiten, zodat ze bij een eventuele aardbeving niet op het mausoleum zouden vallen — een doordacht veiligheidsdetail.
-
Minaretten hebben traditioneel de functie om de gelovigen tot het gebed op te roepen.
-
Het basisontwerp bestaat uit een kubus met afgeschuinde hoeken, die samen een onregelmatige achthoek vormen. Elke zijde is ongeveer 55 meter lang.
-
De Mughal-keizers hadden naast een liefde voor steen ook een diepe liefde voor bloemen. Dit is terug te zien in de vele florale patronen van bloemen en bladeren die in het marmer zijn ingelegd.
-
De Taj Mahal staat bekend om zijn uitzonderlijke lichtwerking bij zonsopkomst en zonsondergang.
-
Bij het opkomen van de zon krijgt het gebouw een roodgouden gloed, terwijl het marmer afhankelijk van het licht wit, parelmoerachtig of goudkleurig lijkt.
-
Aan weerszijden van de hoofdingang zijn verzen uit de heilige Koran in kalligrafie aangebracht.
-
In het marmer zijn meer dan dertig soorten (half)edelstenen verwerkt, afkomstig uit verschillende landen, waaronder België en China.
-
Aan de achterzijde is bewust geen bebouwing geplaatst, zodat het mausoleum volledig tot zijn recht komt.
“The Taj Mahal is pinkish in the morning when the sun rises, milky white in the evening and golden when the moon shines.”
Religie en symboliek
In de eerste jaren van zijn regering stond Shah Jahan onder invloed van strenge islamitische geestelijken en verbood hij de bouw van kerken en hindoetempels. Later werd hij, mede door de invloed van zijn zoon Dara Shikoh, gematigder en stond hij godsdienstvrijheid toe.
Boven op de koepel bevindt zich een vergulde kruisbloem waarin zowel Perzische als hindoeïstische motieven zijn verwerkt. De halve maan, symbool van de islam, wijst naar de hemel. Door de spits in het midden ontstaat een drietandvorm, een verwijzing naar de hindoeïstische god Shiva — een krachtig symbool van religieuze samensmelting.
De omgeving
-
Bezoekers betreden het complex via de monumentale toegangspoort, de Darwaza-i-Rauza.
-
Tussen de poort en het mausoleum ligt een uitgestrekte tuin met in het midden een lange waterpartij.
-
De tuinen zijn geïnspireerd op het Perzische charbagh-ontwerp en bevatten een fontein genaamd al-Hawd al-Kawthar, wat “bassin van overvloed” betekent. Deze wordt in de Koran (Soera Al-Kawthar) genoemd als een belofte aan de profeet Mohammed (vrede zij met hem).
-
Aan de westzijde (gericht naar Mekka) staat een moskee; aan de oostzijde bevindt zich een gastenverblijf. Beide gebouwen zijn vrijwel identiek en dienen om de perfecte symmetrie van het complex te behouden.
Het mausoleum
-
De Taj Mahal is een mausoleum, oftewel een graftombe.
-
Het mausoleum vormt het hart van het gehele complex.
-
Na voltooiing van het gebouw werd het lichaam van Mumtaz Mahal hierheen overgebracht.
De val van Shah Jahan
In 1657, toen Shah Jahan ernstig ziek werd, brak er een machtsstrijd uit tussen zijn zonen Aurangzeb, Shah Shuja en zijn favoriete zoon Dara Shikoh, die door Jahan als troonopvolger was aangewezen. Aurangzeb en Shah Shuja kwamen in opstand, namen zowel hun vader als broer gevangen en uiteindelijk liet Aurangzeb zijn broer Dara Shikoh onthoofden.
De inmiddels herstelde Shah Jahan werd door Aurangzeb, die zichzelf tot grootmogol uitriep, onder huisarrest geplaatst in het Rode Fort van Agra. De laatste jaren van zijn leven bracht hij daar door als gevangene van zijn eigen zoon. Zijn cel had slechts één raam — en het enige wat hij zag, was de Taj Mahal, de rustplaats van zijn geliefde vrouw.
De Zwarte Taj Mahal
Volgens overleveringen had Shah Jahan het plan om aan de overkant van de Yamuna een tweede mausoleum te bouwen, volledig van zwart marmer, bedoeld als zijn eigen laatste rustplaats. Dit plan werd nooit gerealiseerd. Na zijn dood in 1666, in gevangenschap, bleef het project onvoltooid. De contouren van dit nooit gebouwde mausoleum zijn nog altijd zichtbaar in het landschap.
Na zijn overlijden werd Shah Jahan bijgezet naast Mumtaz Mahal in de Taj Mahal.
In de achttiende eeuw verloor het Mogolrijk snel zijn macht over het Indiase subcontinent. Hoewel het rijk in naam tot in de negentiende eeuw bleef bestaan, was de daadwerkelijke invloed van de Mughals beperkt tot Delhi en de directe omgeving.
1 van de 7 wereldwonderen
‘Laat de pracht van diamant, parel en robijn vervagen als de magische glans van de regenboog. Maar laat deze ene traan, de Taj Mahal, helder blijven glinsteren op de wang van de tijd.’
— Rabindranath Tagore (1861–1941)
De Taj Mahal is een van de meest herkenbare bouwwerken ter wereld en hét symbool van India. In 2007 werd het mausoleum verkozen tot een van de zeven nieuwe wereldwonderen. Het monument staat aan de oever van de rivier de Yamuna, in Agra, gelegen in de deelstaat Uttar Pradesh.
Sinds 1983 maakt de Taj Mahal deel uit van de Werelderfgoedlijst van UNESCO (United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization). Monumenten van deze status worden erkend als van uitzonderlijke waarde voor de mensheid. Hun bescherming is van groot belang, zodat zij behouden blijven en veilig kunnen worden doorgegeven aan toekomstige generaties.
Bronvermelding:
https://nl.wikipedia.org
https://www.indiaweb.nl
https://isgeschiedenis.nl
https://www.allstones.nl
https://www.droomplekken.nl
https://www.reisroutes.nl
https://www.vorsten.nl/
Reactie plaatsen
Reacties
Heel mooi verhaal maar ook triest...en dat echte ❤️ toch bestaat!
Ik had nog nooit gelezen over het verhaal van de Taj Mahal, wat een interessante geschiedenis. Het geeft stof tot nadenken, de auteur beschrijft met veel inzicht en gevoel de liefde tussen twee historische personen. Het doet je nadenken over het universele en tijdloze karakter van liefde dat ons als mens al eeuwenlang in de ban houdt.
‘De ontmoeting met een zielsconnectie kan een oerknal teweeg brengen. Niks is vanaf dat moment meer hetzelfde.’
Een wijze uitspraak die veel mensen zal erkennen als waarheid. Petje af voor de auteur!