De instroom van fotonenenergie is behoorlijk sterk.
De nervus vagus loopt van het middenrif langs de slokdarm omhoog, tussen longen en hart door, via de keel tot in de hersenen. Hierdoor werken darm en hoofd al zeer vroeg in het leven samen. Ze spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van onze gevoelswereld als zuigeling. Op latere leeftijd kun je hier bewust je voordeel mee doen.
Eerst iets meer over ons hoofd
De locus coeruleus heeft veel verbindingen met andere delen van de hersenen, met name met gebieden die zintuiglijke informatie verwerken (zicht, gehoor, geur, smaak en tast). De locus coeruleus scheidt noradrenaline af en stimuleert andere hersencentra om hetzelfde te doen.
De locus coeruleus staat aan het begin van de noradrenalineproductie. Dat voel je bijvoorbeeld wanneer je licht gestrest bent: adrenaline stroomt door je lichaam. Deze reactie activeert onder andere de hippocampus en bevordert het geheugen. Door actieve stress wordt ook de hypothalamus geactiveerd. De hypothalamus staat aan het begin van de stress-as en zorgt ervoor dat de bijnieren cortisol produceren.
Cortisol bereikt via een kleine omweg de hippocampus, waar zich receptoren bevinden waarop het hormoon zich kan binden. Dit maakt het geheugen alerter. De hippocampus heeft echter ook een remmende werking op de hypothalamus en houdt zo het cortisolniveau onder controle. Problemen ontstaan wanneer stress langdurig aanhoudt en de hypothalamus voortdurend cortisol blijft produceren. De hypothalamus raakt dan hyperactief en het lichaam raakt uitgeput.
Het hoofd leent energie van de darm
Wanneer de hersenen een groot probleem signaleren, zoals tijdsdruk of irritatie, willen zij dit oplossen en hebben daarvoor energie nodig. Deze energie wordt voornamelijk geleend van de darm. Via zenuwvezels krijgt de darm het signaal dat er sprake is van een noodtoestand en dat hij tijdelijk moet meewerken.
Als gevolg daarvan bespaart de darm energie: de vertering vertraagt, er worden minder slijmstoffen aangemaakt en de doorbloeding van de darm vermindert. Wanneer de hersenen dit proces te vaak en te lang blijven afdwingen, raakt de darm overbelast. Hij is dan niet langer bereid om mee te werken en stuurt onaangename signalen terug naar de hersenen. Dit kan zich uiten in vermoeidheid, gebrek aan eetlust, een ziek gevoel of diarree.
Net als bij emotioneel overgeven in een opwindende situatie verliest de darm hierbij voedingsstoffen, zodat hij kan overleven ondanks de energieonttrekking door de hersenen. Het gevolg is dat echte stressperioden langer aanhouden. Wanneer de darmen zich langdurig moeten inhouden, is dat bijzonder ongezond. Verminderde doorbloeding en een dunnere slijmlaag verzwakken de darmwand. Immuun cellen in de darm gaan dan extra signaalstoffen afscheiden, waardoor de darmhersenen steeds gevoeliger worden.
Het is te vergelijken met financiële schulden: als je er te veel hebt, kun je ze op een gegeven moment niet meer dragen. Zo werkt het ook in de darmen. Maak daarom nooit te veel ‘energieschulden’ en probeer de energiehuishouding zo snel mogelijk weer te herstellen.
Hoe kun je stress verminderen?
-
Door te knuffelen. Onderzoek toont aan dat kinderen die door hun ouders worden geknuffeld minder stress ervaren dan kinderen die opgroeien zonder affectie. Een gebrek aan knuffels in de jeugd kan later invloed hebben op hoe het lichaam met stress omgaat. Instinctief zoeken we daarom vaak nabijheid bij een partner of vriend(in).
-
Vermijd eindeloze discussies met mensen die vooral willen bewijzen dat hun mening de enige juiste is.
-
Praat met veel verschillende mensen en over uiteenlopende onderwerpen. Dit is goed voor de hersenen en helpt bij het maken van betere keuzes. Het delen van meningen verlaagt het stressniveau en kan problemen soms onverwacht oplossen.
-
Maak geen ruzie, maar vraag wat de ander bedoelde of geef aan dat iets je raakte. De meeste mensen willen anderen geen pijn doen; conflicten doen vaak beide partijen pijn.
-
Wees alert op vermoeidheid. Als je moe bent, ben je gevoeliger voor kwetsing. Neem op zulke momenten bewust afstand om lichaam en geest tot rust te laten komen.
-
Koester vriendschap. Tijd nemen om samen rustig te zijn, los te laten en elkaar te omhelzen is van grote waarde. Een knuffel van een vertrouwd persoon is onvervangbaar.
-
Bedank mensen voor hun tijd. Dit doet niet alleen de ander goed, maar werkt ook positief terug op jezelf.
-
Beweeg regelmatig. Beweging activeert de hippocampus, die vervolgens beter in staat is om cortisol te remmen.
-
Luister naar of maak muziek. Muziek heeft een aantoonbaar positief effect op de hersenen, verlaagt stress en verbetert de stemming.
-
Wees empathisch. Empathie is een van de belangrijkste vaardigheden die je kunt ontwikkelen. In een wereld vol angst, woede en agressie kan empathie verzachtend werken en bijdragen aan oplossingen. Het helpt jou en anderen aan een gezonder en bevredigender leven.
De nervus vagus: het centrale netwerk
De nervus vagus functioneert als een centrale communicatielijn in het lichaam, vergelijkbaar met een telefooncentrale. Aan de ene kant reguleert hij het hart en andere organen, aan de andere kant stuurt hij signalen vanuit de bijnieren naar de amygdala. Dit prikkelt de afscheiding van catecholaminen, die de vecht-of-vluchtrespons activeren.
De nervus vagus loopt door het middenrif, langs de slokdarm omhoog, tussen longen en hart door, via de keel naar de hersenen. Hij transporteert voortdurend informatie over wat er in het lichaam gebeurt. In de hersenen vertakt deze ‘telefoonkabel’ zich naar kleinere centra. Deze hersengebieden zijn uitzonderlijk goed beschermd: door de schedel, het hersenvlies en een extra filtering van het bloed voordat het de hersenen bereikt.
Hoe de darm samenwerkt met de nervus vagus
De darm herkent alle moleculen uit onze voeding, communiceert met het immuunsysteem en houdt nauwlettend in de gaten wat de bacteriën in de buik doen. Via de nervus vagus geeft de darm deze informatie door aan de hersenen. Deze signalen bereiken ons bewustzijn en helpen ons om adequaat op onze omgeving te reageren.
Martha Krul
Reactie plaatsen
Reacties